The Sweet Hereafter

στην Ιουστίνη, τη φίλη μου στο μακρινό Καναδά.

μια πολύ αγαπημένη ταινία. Αριστουργηματική τολμώ να πώ. Βασισμένη στο βιβλίο του Russel Banks και σκηνοθετημένη από τον Atom Egoyan.
Η ιστορία εξελίσσεται σε μια μικρή Καναδική πόλη, καταπλακωμένη από το χιόνι και θαμμένη στη θλίψη αφού δεκατέσσερα παιδάκια βρήκαν τραγικό θάνατο μετά το ατύχημα που είχαν με το σχολικό. Ένας ήσυχος άνθρωπος φτάνει στη μικρή πόλη, ένας δικηγόρος. Το μόνο που προσπαθεί να κάνει είναι να εκπροσωπήσει τους κατοίκους στη δίκη. Δεν είναι ο αδίστακτος δικηγόρος, κατά κάποιο τρόπο έχει κι εκείνος χάσει το παιδί του, την κόρη του που είναι εθισμένη στα ναρκωτικά. Στην πρώτη του σκηνή στην ταινία, τον βλέπουμε να της μιλάει στο τηλέφωνο και να της λέει χαρακτηριστικά: 'δεν ξέρω σε ποιον ακριβώς μιλάω αυτή τη στιγμή...'
Δεν θα υπάρξει δικηγορικός θρίαμβος στο τέλος είναι πασιφανές. Δεν είναι μια από εκείνες τις ταινίες όπου μεγαλοδικηγόροι πολεμούν την αδικία και το διεφθαρμένο σύστημα και με ένα μαγικό τρόπο τα καταφέρνουν και θριαμβεύουν. Οι γονείς που έχασαν τα παιδιά τους δεν θα πάρουν πίσω με κανένα τρόπο, η οδηγός του σχολικού θα πρέπει να συνεχίσει να ζει τη ζωή της με την ανάμνηση αυτού του τραγικού συμβάντος, οι δίκες θα ανοίξουν ξανά τις πληγές και παλιά μυστικά θα αποκαλυφθούν.
Η ταινία του Egoyan δεν έχει να κάνει με την τραγωδία του θανάτου αλλά με τη θλίψη αυτών που μένουν πίσω. Ένας πολύ σημαντικός χαρακτήρας την ταινία είναι ένα κορίτσι που μένει παράλυτο, επιζεί αλλά δεν μπορεί να δεχτεί τη ζωή που της έμεινε.
Οι ταινίες του Egoyan χαρακτηρίζονται όλες (όσες έχω δει τουλάχιστον) από την τακτική που χρησιμοποιεί στη σκηνοθεσία του. Πηγαινοέρχεται στο χρόνο και ρίχνει ματιές στις ζωές των ηρώων του. Δεν επικεντρώνεται στο ατύχημα, δεν αρχίζει ούτε τελειώνει με τη σκηνή του σχολικού που βυθίζεται στους πάγους της λίμνης, δεν ασχολείται με το πως έγινε το ατύχημα, ούτε με τους υπαίτιους. Το ατύχημα αντιμετωπίζεται όπως τα σύννεφα που φέρνουν το χιόνι και κρύβουν τον ήλιο από τους ανθρώπους.
To Sweet Hereafter δεν έχει καμιά σχέση με δίκες, δικηγόρους, νόμους ή εκδίκηση. Επικεντρώνεται στους ζωντανούς νεκρούς, εκείνους που πρέπει να συνεχίσουν τη ζωή τους παρόλο που έχει χαθεί κάθε ελπίδα και νόημα. Είναι μια θλιβερή ταινία αλλά πολύ τρυφερή με τους χαρακτήρες της. Ένας ξένος, ο δικηγόρος δεν είναι εκεί για να προκαλέσει φασαρίες αλλά κινείται περισσότερο σαν μάρτυρας που συμπονά τους συντετριμένους γονείς και μέσα από τα δικά τους μάτια βλέπει τον επερχόμενο χαμό της δικής του κόρης.
Είναι μια από τις καλύτερες ταινίες της δεκαετίας του '90 που δεν έχει να κάνει με την αρχή και το τέλος ενός σεναρίου αλλά με την αρχή και το τέλος των συναισθημάτων.
Το ποστάκι σήμερα το αποφάσισα με αφορμή την ανακοίνωση των υποψηφιοτήτων για το χρυσό αγαλματάκι. Η ταινία ήταν υποψήφια για δύο Όσκαρ το 1998 - σκηνοθεσίας και σεναρίου αλλά δεν κέρδισε κανένα από τα δυο, ήταν η χρονιά του Τιτανικού βλέπεις...