Παρασκευή 20 Ιουνίου 2008

Έχει Πανσέληνο απόψε...

Το 1996 όταν πρωτοπήγα στην Αγγλία φοιτήτρια οι γονείς μού έστελναν το Βήμα. Τότε, Κατερίνα Αγραφιώτη είχε γράψει στο Άλλο Βήμα ένα πολύ γοητευτικό κείμενο για το φεγγάρι. Από εκεί σας φέρνω μερικά αποσπάσματα.
Είναι παράξενο πως το φεγγάρι χωρίς να είναι «πηγή ζωής», όπως ο ήλιος, του κλέβει την παράσταση. Και όχι μόνο αυτό. Του κλέβει στην κυριολεξία και το φως. Γιατί η Σελήνη δεν έχει δικό της φως, είναι ετερόφωτη και παθητική. Αυτό που εμείς βλέπουμε σαν φωτεινό σώμα είναι η αντανάκλαση από το φως του ήλιου που πέφτει επάνω της.
«Φοράει την προσωπίδα του Ηλιου», λέει ο Οδυσσέας Ελύτης. Γι' αυτό η Σελήνη θεωρείται βασικά το σύμβολο της εξάρτησης, της έμμεσης γνώσης και της αποδίδουν θηλυκή υπόσταση. Ο ήλιος είναι η ζωή, το απαραίτητο, το χρήσιμο, η λογική. Το φεγγάρι είναι η ομορφιά, το περιττό, η φαντασία, το υποκειμενικό κρυμμένο μονοπάτι στα τρίσβαθα της ψυχής μας, καμιά φορά επικίνδυνο.

Την είπαν Αστάρτη, Πασιφάη, θεά ωραία αλλά άσεμνη. Ο Ομηρος την περιγράφει σαν εντυπωσιακή φτερωτή γυναίκα πάνω σε άρμα. Η ζωή της γεμάτη ερωτικά επεισόδια. Στην Επίδαυρο της είχαν στήσει ναό, στην αρχαία Ιλιδα άγαλμα. Στο ανατολικό αέτωμα του Παρθενώνα παρουσιαζόταν έφιππος.
Φυσικά η γοητευτικότατη μυθολογία μας δεν θα μπορούσε να μην υμνήσει τη Σελήνη. Έτσι έφτιαξαν αυτή την ιστορία:
Αφού τελειώνει την καθημερινή βραδινή της περιπλάνηση πάνω στον κύκλο του ουρανού, φεύγει και πηγαίνει να συναντήσει τον μεγάλο της έρωτα, τον ωραίο Ενδυμίωνα. Τον βρίσκει πάντα σε μια σπηλιά κοντά στην ακρογιαλιά. Εκεί η ερωτευμένη Σελήνη τον γεμίζει χάδια και φιλιά. Ο νέος άντρας, όμως, που είναι θεός του ύπνου, δεν ανταποκρίνεται με το ίδιο πάθος, μισοναρκωμένος όπως είναι σχεδόν μόνιμα, αφού κοιμάται. Τότε αυτή φεύγει χλωμή και θλιμμένη, ενώ τα σκυλιά του Ενδυμίωνα την αποχαιρετούν αλυχτώντας.

Στη λαογραφία των περισσότερων λαών πιστεύουν ότι η Σελήνη παντρεύτηκε τον Ηλιο, Ωστόσο η Σελήνη, ζηλιάρα για τον κατάξανθο άντρα της, τον Ηλιο, προσπάθησε να τον κομματιάσει με το σπαθί της και έτσι γεννήθηκαν τα αστέρια. Οσο για τις τρεις κατασκότεινες νύχτες του κάθε μήνα όταν δεν υπάρχει καθόλου φεγγάρι στο στερέωμα, λένε ότι είναι οι τρεις βραδιές που κάνει έρωτα με τον άντρα της τον Ηλιο και ζητάει από τα άλλα αστέρια να τους κρύψουν.
Στη Μακεδονία υπάρχει ένας θρύλος που λέει ότι ο Ηλιος και η Σελήνη ήσαν αδέλφια. Τσακώνονταν συνέχεια όμως και μάλιστα αυτός την είχε γεμίσει σημάδια. Η μάνα τους απηύδησε και τα καταράστηκε να μην είναι ποτέ πια μαζί, όταν βγαίνει ο ένας έξω η άλλη να είναι πάντα μέσα.
Παλιά, όταν ο κόσμος πίστευε πολύ περισσότερο στις δεισιδαιμονίες, το φεγγάρι ήταν υπεύθυνο για πολλά γεγονότα της καθημερινής ζωής. Τίποτε, έλεγαν, δεν του ξεφεύγει, μάλιστα για τους Αιγύπτιους ήταν το «μάτι της νύχτας». Γνωρίζουμε ότι είναι ο φυσικός δορυφόρος του πλανήτη μας, της Γης, και το πιο κοντινό της ουράνιο σώμα. Γι' αυτό, αν και μικροσκοπική μέσα στο Σύμπαν, ωστόσο, ακριβώς επειδή είναι κοντά μας, εξασκεί τρομερή επίδραση πάνω στους ανθρώπους, ιδιαίτερα η πανσέληνος. Τις περισσότερες φορές ευεργετική. Πολλοί το ξέρουν, το νιώθουν και το περιμένουν. Αλλοι πάλι απλώς αφήνονται στη γοητεία του, στην ακαταμάχητη έλξη του.
Τώρα πια ξέρουμε πολλά από τα μυστικά του. Και ας μην μπορούμε να δούμε με γυμνό μάτι τη ρωσική και την αμερικανική σημαία πάνω στην επιφάνειά του. Παλιά όμως ο κόσμος προσπαθούσε να εξηγήσει περισσότερο με τη φαντασία παρά με την επιστήμη τι ήταν τα σημάδια που φαίνονται πάνω στο γεμάτο φεγγάρι. Γνωστή είναι η ιστορία για τα σημάδια που άφησε ο Κάιν όταν σκότωσε τον αδελφό του Αβελ. Αλλοτε πάλι έλεγαν ότι το φεγγάρι περπατούσε στη γη και ζητιάνευε. Μπήκε σε σπίτι να ζητήσει ψωμί, η νοικοκυρά πάνιζε τον φούρνο, θύμωσε που το είδε ξαφνικά μπροστά της και του πέταξε το πάνιστρο με το φτυάρι στο πρόσωπο. Να τα σημάδια του.

Σβήστε το φεγγάρι γιατί θέλω να κοιμηθώ, φωνάζω κι εγώ όπως ο Σνούπι πάνω στο σκυλόσπιτό του!!!

18 σχόλια:

Valisia είπε...

Υπέροχο κείμενο!Δεν θυμόμουν καν την ιστορία με τον Ήλιο και τη Σελήνη.
Εκτός του ότι επηρεάζει η Σελήνη τους ανθρώπους,το ίδιο συμβαίνει και στα ζώα.Λες γι'αυτό να μην έχει ψαράκι εκείνες τις μέρες του ολόγιομου φεγγαριού;Λόγω ψυχολογικής αναμπουμπούλας;

La Gigi είπε...

Καλημέρα Valisia,
και εμένα μου αρέσει πολύ το κείμενο, γι'αυτό έχω κρατήσει την εφημερίδα 12 χρόνια!!
Οι ψαράδες λένε ότι δεν έχει ψαράκι στο ολόγιομο φεγγάρι γιατί έχει πολύ φως και μπορούν και βλέπουν τα δίχτυα και τα αποφεύγουν.. πονηρούτσικα!! Αλλά πάλι μπορεί απλά να ζορίζονται κι αυτά ή να είναι ρομαντικά και να τους αρέσει ο απαλός φωτισμός!!
φιλιά

δεσποιναριον είπε...

Πολυ ομορφο κειμενο Μελισσουλα. Επιφυλασσομαι να γραψω περισσοτερα αργοτερα το βραδακι. Για τωρα μια καλημερα και Καλο Σαββατοκυριακο.
Αλλα θελω να πω στην Βαλισια οτι το ψαρακι του φεγγαριου οφειλεται στην αυξημενη ελξη εκεινων των ημερων (παλλοιριακα φαινομενα) και οτι τελικα σιχαινομαι να ερμηνευω ενα τοσο ρομαντικο φαινομενο με τετοιους ορους.

La Gigi είπε...

ναι Δεσποινάριον να μας πεις κι άλλα!! βρίσκω το φεγγάρι απολύτως γοητευτικό και ακόμα και οι επιστημονικές αλήθειες του με συναρπάζουν
φιλιά πολλά

Justine's Blog είπε...

Μελισσάκι δυσιδαίμονον,
Τα κατέβασες όλα για
το φεγγαράκι μου λαμπρό,
φέγγε μου να περπατώ,
να μαθαίνω γράμματα
του Θεού πράματα!
Αυτά μόνο γνωρίζω περι φεγγαριού και πως οι πανσέληνες του καλοκαιριού με αφιονίζουν. Γίνομαι ένα μικρό αχαλίνωτο θηλυκό, που θέλω μπαράκια και παραλίες στη Λευκάδα!!! Τώρα όμως!

La Gigi είπε...

Ιουστινάκι μου,
ευτυχώς πέρασε και θα χορτάσω ύπνο ξανά :))
ναι είναι αλήθεια πως μας ξεμυαλίζει και μας ξεσηκώνει το ολόγιομο φεγγάρι, αλλά εσύ δεν το 'χεις ανάγκη εδώ που τα λέμε είσαι έτσι κι αλλιώς αμάν για βόλτα!!
σε φιλώ μικρό αχαλίνωτο θηλυκό

La Gigi είπε...

Mr K,
μη το βρεις καταπληκτικό, δεν είναι υποχρεωτικό! Φασολάδα δεν φτιάχνω δυστυχώς με πανσέληνο ή χωρίς. Όσες φορές κι αν προσπάθησα την έκαψα, κάρβουνο λέμε.

υγ για να το λες κάτι θα ξέρεις.. εγώ πάντως ιδέα δεν έχω!
φιλιά κι από εδώ!!

John D. Carnessiotis "Asteroid" είπε...

Γύρισα - αλλίμονο!!! - και περιττό να σου πω πού ήμουνα... κι από πού είδα την Πανσέληνο...
Γυρνώντας, όμως, πίσω... δεν γινόταν να μη σου φέρω κάτι... Γινόταν;
χχχ

La Gigi είπε...

είπα κι εγω... τι έγινε αυτός τόσο καιρό και μας άφησε για μέρες με τη γιαγιά να ασπρίζει το πεζουλάκι..το λευκότερο λευκό το έκανε!!
Καλώς ήρθες λοιπόν! και έρχομαι να δω τι μου έφερες..

Ra Ma είπε...

Καταγγέλλω τη Σελήνη ως "κλέφτρα", γενικώς! Κλασικό Θηλυκό... :)
Καλό Σαββατοκύριακο!!!

δεσποιναριον είπε...

Ειπε στη μητερα της η κυρα σεληνη
να της ραψει φορεμα να την ομορφηνει

Ετσι αρχιζε ενα ποιηματακι που διαβαζα μικρουλα αλλα δεν θυμαμαι ουτε τη συνεχεια με ριμα (η ουσια ηταν οτι η μητερα της της ειπε εται που εισαι μια λεπτη μια γεματη τι φορεμα να σου ραψω;) ουτε και που το διαβασα. Πρεπει να ηταν καποια εκδοση της θειας Λενας.

Αυτο που λεει ο Κωστας δεν εχει αποδειχθει επιστημονικα. Ωρισμενες παρατηρησεις εχουν γινει που ενδεικτικα συμφωνουν αλλα πισυευω οτι κι αυτες οφειλονται στο συντονισμο του ανθρωπου με τα παλιρροιακα φαινομενα και την διαφορα στην ελξη φεγγαριου και γης. Προσωπικα πιστευω οτι ειναι συμπτωση οι δυο κυκλοι χωρις να αποκλειοντα τα φαινομενα του συντονισμου. Διοτι κανενα αλλο ζωο δεν εχει τον κυκλο των 28-31 ημερων.

Το Αυγουστιατικο φεγγαρι, για να γυρισω στο ρομανΔικον της αφηγησης, ειναι το αγαπημενο φεγγαρι του χρονου και γι αυτο εχουν γραφτει τα πιο ομορφα τραγουδια οπως το αξεπεραστο Μπλουυυυ Μουυυυυν!!! και το ημετερον "Ματια μου η Ελλαδα την παει την φεγγαραδα" διοτι αν δε πας βαρκαδα με το αμορε σου Αυγουστο ποτε θα πας λεω εγω?

Φιλακιααααααααααααααααααα

δεσποιναριον είπε...

Α στο καλο, λες και δωσαμε ολοι ραντεβου στης μελισσουλας το φεγγαροποστ!!!

La Gigi είπε...

Πειρατή μου όλοι την καταγγέλουμε, αλλά μας αρέσει!!!!
Καλό ΣΚ και σε εσάς όλους!

La Gigi είπε...

Δεσποινάκι μου άσε τον Κώστα να λέει.. ότι κι αν μας πει για μια Κάρμεν παιδεύεται τόσες μέρες τώρα :)))
Η φεγγαροβαρκάδα τον Αύγουστο πάνω στο φεγγαρόδρομο που φτιάχνει με το κλεμμένο φως της η Σελήνη επιβάλλεται έχεις πολύ δίκιο
Φιλάκια πολλά

zero είπε...

Παλι Πανσεληνο?
Μας εχει τσακισει αυτο το φεγγαρι.

La Gigi είπε...

ναι δόλιε μου τι να πεις κι εσύ..
φιλιά τώρα που λείπει ε? α ρε σανίδα βρεγμένη που θες... δλδ ευτυχώς που δεν καταλαβαίνει ελληνικά! α ρε Κάρμεν

υγ κοίτα να δεις πως τα κατάφερες που ακόμα και εδώ για την Κάρμεν μας λες.. πηγαινε αγόρι μου και πέσε στα γόνατα, αφού τραβάτε με κι ας κλαίω είσαι :))))

La Gigi είπε...

εντάξει βρε zero τώρα πέρασε πάει, τον άλλο μήνα πάλι! αλλά να ξέρεις ε, φέτος έχουμε 13 φεγγάρια!!!!

La Gigi είπε...

είναι τρελός είναι τρελός ο γερμανός :))
άντε γήπεδο το κάναμε εδώ μέσα

υγ α ρε εθνικάρα τι μας έκανες...